Tuesday, October 03, 2000

Religion by Separation of Matter and Spirit - Kshetra–Kshetrajna Vibhaga yoga! | Bhishma-Parva-Section-037

(Bhagavat-Gita Parva - 25) [Bhagavad Gita Chapter 13]

"The Holy One said, 'This body, O son of Kunti, is called Kshetra. Him who knoweth it, the learned call Kshetrajna.[260] Know me, O Bharata, to be Kshetras. 13:1-2

The knowledge of Kshetra and Kshetrajna I regard to be (true) knowledge. 13:3

What that Kshetra (is), and what (it is) like, and what changes it undergoes, and whence (it comes), what is he (viz., Kshetrajna), and what his powers are, hear from me in brief. 13:4

All this hath in many ways been sung separately, by Rishis in various verses, in well-settled texts fraught with reason and giving indications of Brahman. 13:5

The great elements, egoism, intellect, the unmanifest (viz., Prakriti), also the ten senses, the one (manas), the five objects of sense, desire, aversion, pleasure, pain, body consciousness, courage,--all this in brief hath been declared to be Kshetra in its modified form. 13:6-7

Absence of vanity, absence of ostentation, abstention from injury, forgiveness, uprightness, devotion to preceptor, purity, constancy, self-restraint, indifference to objects of sense, absence of egoism, perception of the misery and evil of birth, death, decrepitude and disease,[261] freedom from attachment, absence of sympathy for son, wife, home, and the rest, and constant equanimity of heart on attainment of good and evil, unswerving devotion to me without meditation on anything else, frequenting of lonely places, distaste for concourse of men,[262] constancy in the knowledge of the relation of the individual self to the supreme, perception of the object of the knowledge of truth,--all this is called Knowledge; all that which is contrary to this is Ignorance.[263] 13:8-12

That which is the object of knowledge I will (now) declare (to thee), knowing which one obtaineth immortality. [It is] the Supreme Brahma having no beginning, who is said to be neither existent nor non-existent; whose hands and feet are on all sides, whose eyes, heads and faces are on all sides, who dwells pervading everything in the world, who is possessed of all the qualities of the senses (though) devoid of the senses, without attachment (yet) sustaining all things, without attributes (yet) enjoying (a) all attributes,[264] without and within all creatures, immobile and mobile, not knowable because of (his) subtlety, remote yet near, undistributed in all beings, (yet) remaining as if distributed, who is the sustainer of (all) beings, the absorber and the creator (of all); who is the light of all luminous bodies, who is said to be beyond all darkness; who is knowledge, the Object of knowledge, the End of knowledge and seated in the hearts of all. 13:13-18

Thus Kshetra, and Knowledge, and the Object of Knowledge, have been declared (to thee) in brief. My devotee, knowing (all) this, becomes one in spirit with me. 13:19

Know that Nature and Spirit are both without beginning (and) know (also) that all modifications and all qualities spring from Nature.[265] 13:20

Nature is said to be the source of the capacity of enjoying pleasures and pains.[266] For Spirit, dwelling in nature enjoyeth the qualities born of Nature.

The cause of its births in good or evil wombs is (its) connection with the qualities.[267] 13:22

The Supreme Purusha in this body is said to be surveyor, approver, supporter, enjoyer, the mighty lord, and also the Supreme Soul.[268] 13:23

He who thus knows Spirit, and Nature, with the qualities, in whatever state he may be, is never born again. 13:24

Some by meditation behold the self in the self by the self; others by devotion according to the Sankhya system; and others (again), by devotion through works. 13:25

Others yet not knowing this, worship, hearing of it from others. Even these, devoted to what is heard, cross over death.[269] 13:26

Whatever entity, immobile or mobile, cometh into existence, know that, O bull of Bharata's race, to be from the connection of Kshetra and Kshetrajna (matter and spirit). 13:27

He seeth the Supreme Lord dwelling alike in all beings, the Imperishable in the Perishable. 13:28

For seeing the Lord dwelling alike everywhere, one doth not destroy[270] himself by himself, and then reacheth the highest goal. 13:29

He seeth (truly) who seeth all actions to be wrought by nature alone in every way and the self likewise to be not the doer. 13:30

When one seeth the diversity of entities as existing in one, and the issue (everything) from that (One), then is one said to attain to Brahma. 13:31

This inexhaustible Supreme Self, O son of Kunti, being without beginning and without attributes, doth not act, nor is stained even when stationed in the body. 13:32

As space, which is ubiquitous, is never, in consequence of its subtlety tainted, so the soul, stationed in every body, is never tainted.[271] 13:33

As the single Sun lights up the entire world, so the Spirit, O Bharata, lights up the entire (sphere of) matters. 13:34

They that, by the eye of knowledge, know the distinction between matter and spirit, and the deliverance from the nature of all entities, attain to the Supreme.[272] 13:35



260. The learned, i.e., they that are themselves acquainted with is Kshetra and what not. As explained by Krishna himself below, Kshetra is Matter, and Kshetrajna is Soul.

261. Dukha-dosha is explained by both Sankara and Sreedhara as a Dwanda compound.

262. Vivikta is explained by the commentators as Suddha or Chittaprasadakara. There can be no doubt, however, that it is in opposition to Janasamsadi following. Hence I render it "lonely".

263. The object of the knowledge of truth is the dispelling of ignorance and the acquisition of happiness.

264. Nor having eyes, etc., yet seeing, etc.; without attributes, yet having or enjoying all that the attributes give.

265. All modifications, i.e., of material forms; all qualities, i.e., pleasure, pain, etc. The word rendered "nature" is Prakriti (primal matter), and that rendered "spirit" is Purusha (the active principle). Vikarna and Gunan include all material forms and attributes of the soul.

266. Karya-karana-karttritwa is explained by both Sankara and Sreedhara to mean "the capacity of working (residing) in the body and the senses." K. T. Telang adopts this. Mr. Davies in his text has "in the activity of the organs of action." In course of his philological notes, however, he gives the correct rendering. 'Is said to be' is explained by Sreedhara. as referring to Kapila and others.

267. It is the embodied spirit only that can enjoy the qualities of Nature. Then again, the kind of connection it has with those qualities settles its birth in good or evil wombs.

268. Mr. Davies misunderstands the grammatical connection of the words in the second line of this verse. K. T. Telang, following Sreedhara, says, the word should be rendered "approver."

269. What is heard, i.e., the Srutis or the sacred doctrines.

270. Destroying self by self is to be deprived of true knowledge.

271. Sarvatra in the second line is explained by Sreedhara as "in every body, superior and inferior." Grammatically it may mean also, "in every part of the body." Such a theory, however, of the seat of the soul would be contrary to all Hindu ideas.

272. Bhuta-Prakriti-moksha is explained by both Sankara and Sreedhara as moksha or deliverance from the prakriti (nature) of bhutas' or entities. It is true knowledge that effects such deliverance. Mr. Davies renders it "deliverance of beings from Nature." This is evidently incorrect. "Beings" is not synonymous with self or soul.

தமிழில் | In Tamil

மஹாபாரதத்தின் முக்கிய மனிதர்கள் வரும் பகுதிகள்

அகம்பனன் அகஸ்தியர் அகிருதவரணர் அக்ருதவ்ரணர் அக்னி அங்கதன் அங்காரபர்ணன் அங்கிரஸ் அசமஞ்சன் அசலன் அசுவினிகள் அதிரதன் அத்புதன் அத்ரி அத்ரிசியந்தி அபிமன்யு அம்பரீஷன் அம்பா அம்பாலிகை அம்பை அயோதா தௌம்யா அரிஷ்டநேமி அருணன் அருணி அருந்ததி அர்வாவசு அர்ஜுனன் அலம்புசன் அலாயுதன் அவிந்தியன் அவுர்வா அனுவிந்தன் அன்சுமான் அஷ்டகன் அஷ்டவக்கிரர் அஸ்வத்தாமன் அஸ்வபதி ஆணிமாண்டவ்யர் ஆதிசேஷன் ஆத்ரேயர் ஆர்யகன் ஆர்ஷ்டிஷேணர் ஆஸ்தீகர் இந்திரசேனன் இந்திரசேனை இந்திரத்யும்னன் இந்திரன் இந்திரஜித் இராவான் {அரவான்} இல்வலன் உக்கிரசேனன் உக்தன் உசீநரன் உச்சைஸ்ரவஸ் உதங்கர் உதங்கா உத்தமௌஜஸ் உத்தரன் உத்தரை உத்தவர் உத்தாலகர் உபமன்யு உபரிசரன் உபஸ்ருதி உலூகன் உலூபி ஊர்வசி எலபத்திரன் ஏகலவ்யன் ஐராவதன் கங்கன் கங்கை கசன் கடோத்கசன் கணிகர் கண்வர் கத்ரு கந்தன் கபோதரோமன் கயன் கருடன் கர்ணன் கலி கல்கி கல்மாஷபாதன் கவந்தன் கனகன் கஹோடர் காகமா காக்ஷிவத் காசியபர் காதி காந்தாரி காமதேனு காயத்ரி கார்க்கோடகன் கார்த்திகை காலகேயர் காலவர் காளி கிந்தமா கிரது கிரந்திகன் கிராதன் கிரிசன் கிரிடச்சி கிருதவர்மன் கிருதவீர்யன் கிருதாசி கிருபர் கிருஷ்ணன் கிர்மீரன் கீசகர்கள் கீசகன் குணகேசி குந்தி குந்திபோஜன் குபேரன் கும்பகர்ணன் குரோதவாசர்கள் குவலாஸ்வன் கேசினி கேசின் கைகேயி கோடிகன் கோமுகன் கௌசிகர் கௌசிகி கௌதமர் சகரன் சகாதேவன் சகுந்தலை சகுனி சக்திரி சக்ரதேவன் சங்கன் சசபிந்து சச்சி சஞ்சயன் சஞ்சயன் 1 சதானீகன் சத்தியபாமா சத்தியவதி சத்தியஜித் சத்யபாமா சத்யவான் சந்தனு சந்திரன் சமீகர் சம்சப்தகர்கள் சம்பா சம்பை சம்வர்ணன் சரஸ்வதி சர்மிஷ்டை சர்யாதி சலன் சல்லியன் சனத்சுஜாதர் சஹஸ்ரபத் சாகரன் சாண்டிலி சாத்யகி சாத்யர்கள் சாந்தை சாம்பன் சாம்யமணி சாரங்கத்வஜன் சாரிசிரிகன் சாருதேஷ்ணன் சால்வன் சாவித்ரி சிகண்டி சிங்கசேனன் சிசுபாலன் சித்திரசேனன் சித்திராங்கதை சித்ரவாஹனன் சிபி சியவணன் சியவனர் சிரிங்கின் சிருஞ்சயன் சிவன் சீதை சுகன்யா சுக்ரன் சுக்ரீவன் சுசர்மன் சுசோபனை சுதக்ஷிணன் சுதர்சனன் சுதர்மை சுதன்வான் சுதாமன் சுதேவன் சுதேஷ்ணை சுநந்தை சுந்தன் உபசுந்தன் சுபத்திரை சுப்ரதீகா சுமுகன் சுரதை சுருதசேனன் சுருதர்வான் சுருதாயுதன் சுருதாயுஸ் சுவாகா சுவேதகேது சுனந்தை சுஹோத்திரன் சூதன்வான் சூரன் சூரியதத்தன் சூரியன் சூர்ப்பனகை சேகிதானன் சேதுகன் சைகாவத்யர் சைப்யை சைரந்திரி சோமகன் சோமதத்தன் சௌதியும்னி சௌனகர் தக்ஷகன் ததீசர் தபதி தபஸ் தமயந்தி தமனர் தம்போத்பவன் தர்மதேவன் தர்மவியாதர் தளன் தாத்ரேயிகை தாருகன் தார்க்ஷ்யர் தாலப்யர் தியுமத்சேனன் திரஸதஸ்யு திரிசிரன் திரிஜடை திருதராஷ்டிரன் திருஷ்டத்யும்னன் திரௌபதி திலீபன் திலோத்தமை திவோதாசன் துச்சலை துச்சாசனன் துந்து துரியோதனன் துருபதன் துருபதன் புரோகிதர் துரோணர் துர்க்கை துர்மதன் துர்மர்ஷணன் துர்முகன் துர்வாசர் துர்ஜயன் துவஷ்டிரி துவாபரன் துஷ்கர்ணன் துஷ்யந்தன் தேவ தேவசேனை தேவயானி தேவாபி தௌமியர் நகுலன் நகுஷன் நரகாசுரன் நரன் நளன் நளன்2 நாரதர் நாராயணர்கள் நாராயணன் நிவாதகவசர்கள் நீலன் நைருதர்கள் பகதத்தன் பகர் பகன் பகீரதன் பத்ரசாகன் பத்ரா பப்ருவாஹனன் பரசுராமர் பரதன் பரத்வாஜர் பராசரர் பராவசு பரீக்ஷித் பரீக்ஷித்1 பர்ணாதன் பர்வதர் பலராமன் பலன் பலி பாகுகன் பாண்டியன் பாண்டு பானுமான் பாஹ்லீகர் பிங்களன் பிரகலாதன் பிரதர்த்தனன் பிரதிவிந்தியன் பிரதீபன் பிரத்யும்னன் பிரத்னஸ்வன் பிரமாதின் பிரம்மத்வாரா பிரம்மா பிரம்மாதி பிராதிகாமின் பிருகதஸ்வர் பிருகத்யும்னன் பிருகு பிருது பிருந்தாரகன் பிருஹத்சேனை பிருஹத்பலன் பிருஹத்ரதன் பிருஹந்நளை பிருஹஸ்பதி பீமன் பீமன்1 பீஷ்மர் புரு புருரவஸ் புரோசனன் புலஸ்தியர் புலஹர் புலோமா புஷ்கரன் பூமாதேவி பூரி பூரிஸ்ரவஸ் பௌரவன் பௌலோமர் மங்கணகர் மடன் மணிமான் மதிராக்ஷன் மதுகைடபர் மந்தபாலர் மந்தரை மயன் மருத்தன் மஹாபிஷன் மஹிஷன் மாதலி மாதவி மாத்ரி மாந்தாதா மாரீசன் மார்க்கண்டேயர் மாலினி மிருத்யு முகுந்தன் முசுகுந்தன் முத்கலர் முனிவர்பகன் மூகன் மேதாவி மேனகை மைத்ரேயர் யது யமன் யயவரர் யயாதி யவக்கிரீ யுதாமன்யு யுதிஷ்டிரன் யுயுத்சு யுவனாஸ்வன் ரந்திதேவன் ராகு ராதை ராமன் ராவணன் ரிசீகர் ரிதுபர்ணன் ரிஷபர் ரிஷ்யசிருங்கர் ருக்மரதன் ருக்மி ருத்திரன் ருரு ரேணுகை ரைப்பியர் ரோமபாதன் லக்ஷ்மணன் லட்சுமணன் லட்சுமி லபிதை லோகபாலர்கள் லோபாமுத்திரை லோமசர் லோமபாதன் லோமஹர்ஷனர் வசாதீயன் வசிஷ்டர் வசு வசுதேவர் வசுமனஸ் வந்தின் வருணன் வர்கா வஜ்ரவேகன் வாசுகி வாதாபி வாமதேவர் வாயு வார்ஷ்ணேயன் வாலகில்யர் வாலி விகர்ணன் விசாகன் விசித்திரவீரியன் விதுரன் விதுலை விந்தன் விபாண்டகர் விபாவசு விபீஷணன் வியாக்ரதத்தன் வியாசர் வியுஷிதஸ்வா விராடன் விருத்திரன் விருஷகன் விருஷசேனன் விருஷதர்பன் விருஷபர்வன் விரோசனன் விவிங்சதி வினதை விஷ்ணு விஸ்வகர்மா விஸ்வாமித்ரர் வேதா வைகர்த்தனன் வைசம்பாயனர் வைவஸ்வத மனு வைனியன் ஜடாசுரன் ஜடாயு ஜந்து ஜமதக்னி ஜரத்காரு ஜராசந்தன் ஜரிதை ஜரை ஜலசந்தன் ஜனகன் ஜனபதி ஜனமேஜயன் ஜாரிதரி ஜிமூதன் ஜீவலன் ஜெயத்சேனன் ஜெயத்ரதன் ஜோதஸ்நாகாலி ஷாமந்தர் ஸ்தூணாகர்ணன் ஸ்வேதகி ஸ்வேதகேது ஸ்வேதன் ஹயக்ரீவன் ஹரிச்சந்திரன் ஹர்யஸ்வன் ஹனுமான் ஹிடிம்பன் ஹிடிம்பை ஹோத்திரவாஹனர்


© 2012-2018, செ.அருட்செல்வப்பேரரசன்
இவ்வலைப்பூவின் பதிவுகளை உரிய சுட்டிகளுடன் இணையத்தில் பகிர்ந்து கொள்ளத் தடையில்லை.
வேறு எவ்வகையிலோ, விதத்திலோ இணையத்திலும், பிற ஊடகங்களிலும் பகிரவும், வெளியிடவும் முன்னனுமதி பெற வேண்டும்.
Back To Top